Windows-problemen komen altijd ongelegen, irritant! Gelukkig is er voor veel van deze problemen een oplossing. Wij vertellen hoe je te werk gaat om de meest irritante Windows-fouten de baas te zijn.

Dennis Gandasoebrata


Haperende programma’s
Als je gebruikmaakt van een gedateerd programma waarvoor geen nieuwe versie beschikbaar is, hoef je niet direct afscheid te nemen van deze software. Wil je bijvoorbeeld een programma gebruiken dat alleen is ontwikkeld voor Windows 7, dan is de kans gelukkig aanwezig dat je het alsnog aan de praat krijgt in Windows 10. We gebruiken hiervoor de Compatibiliteitsmodus. Klik met de rechtermuisknop op het pictogram van het programma dat je wilt gebruiken en kies Eigenschappen. compatibiliteitOpen het tabblad Compatibiliteit. Kies voor Dit programma uitvoeren in compatibiliteitsmodus voor en kies de Windows-versie waarin de software nog wél werkte. In het vak Instellingen kun je eventueel aanvullende opties opgeven, zoals Dit programma als Administrator uitvoeren. Klik op OK en start het programma opnieuw. Werken de instellingen nog niet, dan kun je de hulp inroepen van een wizard. Je hebt hiermee minder controle over de instellingen (en daarom gaat onze voorkeur uit naar de handmatige stappen), maar het voordeel is dat Windows zelf verschillende mogelijkheden probeert. Op eerdergenoemd tabblad Compatibiliteit klik je op Probleemoplosser voor compatibiliteit uitvoeren en volg je de stappen van de wizard.

 


De compatibiliteitsmodus laat ook oudere programma’s werken


Onverwacht herstarten
Dat Windows 10 regelmatig moet worden bijgewerkt met updates, is begrijpelijk. Dat dit soms gebeurt op onverwachte momenten en je geconfronteerd wordt met een computer die opnieuw is opgestart (uiteraard met een geopend en nog niet opgeslagen Word-document) is minder prettig. Pas de instellingen van Windows Update aan als deze onhebbelijkheid optreedt. Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en kies voor Bijwerken en beveiliging, Windows Update. Klik nu op Gebruikstijden wijzigen. Geef de periode aan waarin je niet wilt dat de machine automatisch wordt opgestart en bevestig met een klik op Opslaan.

Problemen met Windows Update
Het automatisch updaten van Windows moet gebeuren op de achtergrond en zonder dat je er last van hebt. In de praktijk loopt dit wel eens mis, bijvoorbeeld als de update niet kan worden voltooid of als er een foutmelding verschijnt waardoor de update niet kan worden afgerond. In deze gevallen is het verstandig om de ingebouwde Probleemoplosser van Windows in te schakelen. Open het Startmenu en typ Problemen oplossen. Kies voor Andere problemen oplossen. In het instellingenvenster klik je vervolgens op Probleemoplosser uitvoeren bij Windows Update. De wizard scant Windows Update en past een aantal stappen toe om het probleem te verhelpen. Voor meer informatie over deze stappen klik je op Gedetailleerde informatie weergeven.

windowsupdate

Veel van de problemen met Windows Update kun je automatisch oplossen

Bestand kan niet worden verwijderd
Dit probleem kent bijna elke Windows-gebruiker: je probeert een bestand te verwijderen (of een andere naam te geven) en Windows weigert omdat het betreffende bestand in gebruik is. Niets mis mee als dit daadwerkelijk zo is, maar vaak lijkt dit helemaal niet het geval. Mogelijk wordt het bestand toch nog gebruikt door een proces. Zorg er eerst voor dat eventuele vensters van Windows Verkenner zijn gesloten. Open hierna Taakbeheer (Ctrl+Shift+Esc) en zoek op het tabblad Processen naar de vermelding Explorer.exe. Sluit dit proces af. Open het venster Uitvoeren met de toetsencombinatie Windows-toets+R en typ Explorer.exe, zodat de gebruikersomgeving opnieuw wordt geladen. Open nu weer het venster Uitvoeren en typ Cmd.exe, gevolgd door een druk op Enter. Typ Del gevolgd door een spatie. Sleep nu het bestand naar het venster van de Opdrachtregel, zodat pad en de bestandsnaam automatisch achter je eerder getypte commando Del worden geplaatst. Druk op Enter. Je bestand is verwijderd.

Bestand opent met ‘verkeerde’ programma
Je dubbelklikt op een bestand en vervolgens wordt het bestand geopend in een programma dat je daarvoor niet wilt gebruiken. In dit geval gebruikt Windows een verkeerde bestandsassociatie. Je kunt de situatie relatief eenvoudig herstellen. Klik met de rechtermuisknop op het betreffende bestand en kies voor Openen met, Kies een andere app. Selecteer het juiste programma en plaats een vinkje bij de optie Altijd deze app gebruiken voor het openen van XXX-bestanden. Bevestig met een klik op OK. De situatie is hersteld.

Windows speelt geen dvd’s af
Vreemd dat een besturingssysteem anno 2019 niet standaard een dvd kan afspelen, maar in Windows 10 is dit helaas vaak realiteit. Onhandig, omdat er nog volop computers in roulatie zijn met een dvd-speler waarvan dankbaar gebruik wordt gemaakt. In de Microsoft Store is een app te koop waarmee je de functionaliteit alsnog toevoegt aan Windows 10 (Windows Dvd-speler, € 15,-). Laat deze speler links liggen en installeer een alternatieve dvd-speler, zoals het uitstekende VLC. De nieuwste versie hiervan download je via www.videolan.org.

schijfopruiming
Laat Schijfopruiming ook oude bestanden verwijderen

De schijfruimte raakt vol
Lokale schijfruimte blijft een kostbaar goed, ondank de populariteit van cloudopslag en schijven die steeds groter worden. Na het uitvoeren van een update (bijvoorbeeld de Windows 10 October 2018 Update), blijft er soms nog troep achter die niet netjes door Windows wordt verwijderd. Dat lossen we zelf op. Open het Startmenu en typ Schijfopruiming. Schijfopruiming laat vervolgens zien wat er kan worden verwijderd, maar houdt in eerste instantie wel zaken voor ons achter. Klik daarom op Systeembestanden opschonen. Zoek in de lijst naar de volgende items en vink ze aan: Windows Update opschonen en Upgradelogboekbestanden van Windows. Klik op OK. De bestanden worden verwijderd en de schijfruimte komt weer beschikbaar. Uiteraard kun je in Schijfopruiming ook direct andere items aanvinken om te laten opschonen.




Blauwe schermen
Hoewel minder geworden, kunnen blauwe schermen (blue screen of death) nog altijd optreden in Windows 10. Op het blauwe scherm verschijnt een vage foutbeschrijving en foutcode (bijvoorbeeld IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL). Een goed startpunt is het opgeven van de zoekterm in Google, maar in de praktijk krijg je hiermee uiteenlopende oplossingen. Microsoft zelf probeert tot concrete oplossingen te komen via een website waarin je via stappen naar een oplossing wordt geleid. Ga naar https://bit.ly/2VBTuo3 en beantwoord de vragen. De pagina wordt regelmatig bijgewerkt met nieuwe stappen. Is het probleem niet gevonden, zoek dan alsnog naar de foutcode en -melding op internet. Er zijn tientallen combinaties mogelijk.

Voor alles een melding
Wil je ongestoord doorwerken en niet meer worden afgeleid door irritante meldingen die te pas en te onpas worden getoond? Houd Windows dan in toom en beperk het aantal meldingen. Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en kies voor Systeem, Meldingen en acties. Rechts in het venster zoek je naar het onderdeel Meldingen van deze afzenders ontvangen. Zet de schuif op Uit bij de onderdelen die je niet meer lastig mogen vallen. Wil je niet per programma bepalen of het een melding mag tonen, maar gewoon helemaal geen melding meer? Zet de schuif op Uit bij Meldingen van apps en andere afzenders ontvangen.

meldingen 2

Weg met die overbodige meldingen

Onverklaarbare herstarts
Start de computer op onverklaarbare momenten opnieuw op, of zijn er problemen met verlies van data? Mogelijk heeft de computer problemen met het geheugen. Met Geheugencontrole achterhaal je de status van het geheugen. In het Startmenu typ je Geheugencontrole, gevolgd door een druk op Enter. Kies voor Nu opnieuw opstarten en zoeken naar problemen. Nadat de machine opnieuw is opgestart en de controle is uitgevoerd, wordt de uitslag van de analyse getoond. Geheugencontrole geeft een goede indicatie van mogelijke problemen, maar kan helaas niet alle geheugenproblemen opsporen. Blijf je vermoeden dat het gaat om een hardwarematig probleem met het geheugen? Laat dit onderdeel dan controleren bij een partij met de juiste meetapparatuur (zoals de fabrikant).

geheugencontrole

Met Geheugencontrole achterhaal je de status van het geheugen

Schijfintegriteit controleren
We gaan nog even door op het gebied van geheugen, maar nu richten we ons op opslag. Werkt de opslag van gegevens niet meer betrouwbaar? Controleer dan de integriteit van de schijf. Open Verkenner en klik met de rechtermuisknop op de schijf die je wilt controleren. Kies Eigenschappen. Op het tabblad Extra klik je bij Foutcontrole op de knop Controleren. Kies nu voor Station scannen. De schijf wordt gecontroleerd en eventuele fouten worden door Foutcontrole verholpen.

Minder stabiel
Heb je het gevoel dat de computer minder stabiel wordt, zonder dat je hiervoor een oorzaak kunt aanwijzen? Via het onderdeel Betrouwbaarheidsgeschiedenis krijg je meer inzicht en kun je zien welke onderdelen roet in het eten gooien. Open het Startmenu en typ Betrouwbaarheid. Klik op Betrouwbaarheidsgeschiedenis weergeven. In het geopende venster zie je de stabiliteitsindex van Windows. Hierbij wordt de algehele stabiliteit van de machine beoordeeld en wordt hieraan een cijfer toegekend. Een rood pictogram met wit kruis betekent dat er een kritieke gebeurtenis heeft plaatsgevonden, bijvoorbeeld een programmafout. Klik op een datum om de details te bekijken. Betrouwbaarheidsgeschiedenis maakt onderscheid tussen kritieke gebeurtenissen en informatieve gebeurtenissen. Tot die laatste categorie behoren onder meer geslaagde updates.

betrouwbaarheidsgeschiedenis

Wat is de stabiliteitsindex van jouw computer?

Programma sluit niet meer
Werk je met een programma dat je na gebruik niet meer kunt afsluiten? Via Taakbeheer kun je vastgelopen programma’s geforceerd afsluiten. In het Startmenu typ je Taakbeheer (of gebruik de snelle toetsencombinatie Ctrl+Shift+Esc) en bekijk het tabblad Processen. In de sectie Toepassingen vind je alle programma’s. Klik met de rechtermuisknop op het probleemprogramma en kies Beëindigen.

taakbeheer

Sluit vastgelopen programma’s geforceerd af via Taakbeheer

Windows start niet op
Met een zogeheten herstelstation kun je de computer opnieuw instellen en problemen oplossen, zonder dat Windows hiervoor hoeft te worden gestart. Het is dan wel van belang dat je het herstelstation al hebt gemaakt, voordat de problemen optreden. Open het Startmenu en typ Herstelstation. Een wizard wordt geopend. Klik op Volgende. Herstelstation vraagt een usb-stick met minimaal 16 GB opslagruimte. Treden er problemen op met het starten van Windows, dan gebruik je de usb-stick om het systeem op te starten en kun je de ingebouwde programma’s gebruiken om de problemen op te lossen.

herstelstation 2

Gebruik een herstelstation bij opstartproblemen van Windows

Bij hardnekkige kuren
Heeft Windows hardnekkige kuren en is het systeem hiermee onbruikbaar geworden? Maak dan het gebruik van het vertrouwde, maar nog altijd aanwezige Systeemherstel. Hierbij keert Windows terug naar een eerder gemaakt herstelpunt en werkt de computer weer zoals op dat moment in het verleden. Open het Startmenu en typ Herstelpunt. Kies voor Een herstelpunt maken. In het venster Systeemeigenschappen klik je op Systeemherstel. Klik op Volgende in het eerste scherm van de wizard. Een overzicht van herstelpunten verschijnt (kies voor Meer herstelpunt weergeven als je meer mogelijkheden wilt zien. Selecteer het punt waarnaar je wilt terugkeren en klik op Volgende. De wizard herstelt de computer. Prettig aan Systeemherstel is dat je documenten en andere persoonlijke bestanden blijven behouden. Toch is het verstandig om altijd zelf te zorgen voor een aparte back-up van je persoonlijke bestanden, zodat je op dat vlak geen enkel risico loopt.

          

Handig gereedschap

Om vervelende fouten met Windows goed te kunnen oplossen, heb je in Windows de beschikking over verschillende tools.

  • Broncontrole: Hiermee controleer je welke onderdelen beslag op het systeem leggen. In het Startmenu typ je Broncontrole. Per onderdeel – Processor, Geheugen, Schijf en Netwerk – zie je hoe het wordt belast. Het tabblad Overzicht geeft de belangrijkste gegevens in één oogopslag weer. Klik op een categorie voor de details. Voor extra informatie open je het tabblad van het betreffende onderdeel.

  • Logboeken: Windows houdt twee typen logboeken bij: Windows-logboeken en Logboeken Toepassingen en services. De logboeken bevatten waardevolle informatie over de staat van de computer. Open het Startmenu en typ Logboeken. In de praktijk vind je de meeste informatie bij Windows-logboeken. Open een categorie om het logboek te bekijken. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen informatie, fouten en waarschuwingen.

  • Automatisch onderhoud: Windows voert volgens een dagelijks schema automatisch onderhoud uit op de computer. Denk hierbij aan software-updates, beveiligingsscans en systeemdiagnoses. Je kunt dit onderhoud ook handmatig activeren. Open het Startmenu en typ Configuratiescherm. Kies achtereenvolgens voor Systeem en beveiliging, Beveiliging en onderhoud. Klap Onderhoud uit en kies voor Onderhoud starten. Om het tijdstip aan te passen waarop het onderhoud normaal gesproken plaatsvindt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen.

  • Ingebouwde probleemoplossers: Voor verschillende probleemgebieden heeft Windows een probleemoplosser in huis. Open het Startmenu en typ Probleem. Kies Andere problemen oplossen. Klik op een onderdeel waarvoor je de probleemoplosser wilt starten.

onderhoud 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                         Je kunt het automatisch onderhoud van Windows ook handmatig uitvoeren