U moet weten, in mijn jonge jaren ben ik nogal druk geweest met fotografie. Ik heb nog steeds vaak een camera bij me, maar zelf afdrukken is er al heel lang niet meer bij. Vroeger was dat heel anders. Een van mijn hobby's was modelfotografie, in zwart-wit - en mijn favoriete model was ook nog mijn dokamaatje. Minder technisch dan ik qua instelling, maar ze wist aanzienlijk meer van fotograferen en afdrukken dan de meeste amateur-fotografen.

Helemaal uit het oog verloren hebben we elkaar nooit, hoewel er wel eens jaren voorbijgingen zonder contact. Een klein jaar terug hing ze opeens aan de telefoon. Ze wilde nu toch ook wel eens een pc kopen en vroeg me de oren van het hoofd. U kent dat vast wel, zo iemand die zich eigenlijk nog nooit in computers heeft verdiept, nauwelijks weet wat ie er nu precies mee wil gaan doen en vervolgens het naadje van de kous wil weten en een nauwkeurig aankoopadvies verlangt. Lastig, om dergelijke mensen een goed antwoord te geven.

Natuurlijk heb ik mijn uiterste best gedaan en een dik uur gloedvol zitten betogen wat nu precies allemaal kan met zo'n moderne machine en wat je nu het beste kunt kopen. Het zal niet veel later zijn geweest dat de eerste e-mailtjes van haar begonnen te arriveren, dus was het wel duidelijk: de pc had ook daar zijn intrede gedaan.

Ik had dat panische telefoontje een maand of zo later natuurlijk moeten zien aankomen, maar toch werd ik er door verrast. De pc deed het zo nu en dan opeens niet meer, ze had nu al een aantal keren de helpdesk van de fabrikant gebeld en iedere keer moest ze dan opnieuw opstarten, waarna ze 'alles kwijt was'. Ik moest even doorvragen voordat ik begreep dat opnieuw opstarten neerkwam op volstrekt opnieuw formatteren, partitioneren en installeren. En het bewaren van de bestanden op een cd'tje zat er niet in, want het apparaat had alleen een cd-lezer aan boord. Maar er zat nog wel een diskdrive in...

Dus heb ik haar telefonisch maar stap voor stap door het proces heen geholpen om wat zaakjes op disk te dumpen. Blijkbaar ben ik niet duidelijk genoeg geweest, want nadat ze de machine weer opnieuw had geïnstalleerd, bleek dat ze alles op één enkele diskette had gezet en dus waren alleen de laatste bestandjes bewaard gebleven. Maar goed, daarna werd het rustiger op wat e-mailtjes na en nam ik aan dat ze het beest nu wel onder controle had.

Afgelopen week kwam ze eens op bezoek. En natuurlijk wilde ze eens zien wat ik allemaal deed met mijn pc thuis. Om dan meteen uit te pakken met het redigeren van eigen muziekopnamen of het scannen en PDF-en van handleidingen van militaire radio's leek me wat heavy, dus pakte ik maar een digitale camera om wat portretjes van haar te schieten. Even via usb naar binnen en vervolgens gaan spelen in Photoshop Elements, leuke filtertjes toepassen die vroeger in de doka uren werk hadden ingehouden. En toen begon mij pas echt duidelijk te worden hoe weinig iemand na bijna een jaar van een pc hoeft te weten om te denken dat hij of zij er mee kan werken.

Dat het me even tijd kostte om compressie en bestandsgrootte uit te leggen - ze vroeg zich af waarom ik die foto's eerst kleiner maakte en waarom het daardoor sneller ging met die filters - was niet vreemd. Het ging pas mis toen ik zo'n kleiner gemaakt fotootje even op wilde slaan, om straks weer voor een volgend filter-experiment te kunnen gebruiken. Met ogen op steeltjes keek ze toe, terwijl ik even een bestandsnaam opgaf. Volgens haar werkte het toch heel anders als zij een foto inscande. Dan scande ze altijd meteen naar een e-mailtje toe - en als ze twee keer dezelfde foto wilde verzenden en vergeten was meteen twee adressen op te geven, dan moest ze toch twee keer scannen? En ja, dat verzenden duurde dan wel lang, maar dat kon toch niet anders?

Een wereld van onbegrip dus. Directory's zeiden haar niets en ook mappen waren een volstrekt nieuw concept. Wat heet, de Windows Verkenner had ze nog nooit echt gezien, laat staan begrepen. Inderdaad, voor e-mailen en surfen heb je dat nauwelijks nodig en veel verder was ze toch nog niet gekomen in die maanden dat ze met een pc speelde.

Een leerzame middag, voor haar en voor mij. Uiteindelijk ging ze naar huis met een cd'tje met daarop de die middag gemaakte foto's en een snel van het net geplukte versie van Paintshop Pro - alsmede de nodige aantekeningen hoe een bestandsboom nu eigenlijk werkt. Terwijl ik me weer eens grondig besefte dat je tegenwoordig met erg weinig begrip toch met een pc kan denken te werken. Schokkend weinig, eigenlijk...