De Nederlandse overheid kan geen ICT-project succesvol afronden. Naast de drie miljard euro aan introductiekosten is het reizen met het openbaar vervoer voor de gemiddelde reiziger alleen maar omslachtiger en duurder geworden. Dat concludeert PC-Active-journalist en beveiligingsexpert Brenno de Winter in het nieuwe boek Open kaart; het journalistieke verhaal achter de #OV-chip.
“Deze chip is een van de meest beruchte ICT-projecten uit de Nederlandse geschiedenis,” licht De Winter toe. Dit werd de onderzoeksjournalist snel duidelijk nadat hij een diepgaand onderzoek was gestart. Hij legde de beveiligingsproblemen, politieke perikelen, tekortkomingen en verborgen donaties van soms miljoenen bloot. Een hele reeks artikelen in PC-Active was het gevolg.
In zijn boek laat De Winter gedetailleerd zien hoe het kon gebeuren dat het OV-chipproject ruim drie miljard euro heeft gekost en wat een bestuurlijk rampenverhaal het allemaal geweest is. Vooral ook nadat het project niet meer bij te sturen viel, omdat er meer dan 25 partijen zich tegen de OV-chipkaart aanbemoeiden.
Enkele opmerkelijke constateringen uit Open kaart:
Oostindisch doof
Tientallen experts lieten duidelijk horen dat de beveiliging van de kaart niet goed in elkaar zat, maar ze werden door de vervoersbedrijven volledig genegeerd. “Bestuurlijke arrogantie,” vindt De Winter. “Ze vertrouwen erop dat ze het allemaal zelf weten.”
Trans Link Systems
Het optreden van Trans Link Systems (de joint venture van de vijf grootste OV-bedrijven) was alles behalve projectvriendelijk te noemen. Vooral de gebrekkige communicatie met de buitenwereld en politiek Den Haag had een sterk aandeel in de falende implementatie van de kaart. “TLS viel ook in negatieve zin op doordat ze het onderzoek en de analyse van de beveiliging regelmatig tegenwerkten.”
Politieke zondebok
Met veel sympathie zag Brenno hoe minister Huizinga noodgedwongen de verantwoordelijk op zich moest nemen, terwijl zij hooguit politiek was aan te spreken. “Politieke spelletjes zonder winnaars.”
Zakelijke chantage
De belangen van de reiziger moeten het afleggen tegen de belangen van de vervoersbedrijven. “Die chanteren de boel. Alles wat mis gaat is het risico van de klant.” Die betaalt bij het verkeerd overstappen. En het terugclaimen van het geld is allesbehalve netjes geregeld. De vervoersbedrijven incasseren wel geld, maar nemen totaal geen verantwoordelijkheid.
Privacynachtmerrie
Naast de zwakke beveiliging kampte het project ook met wat De Winter ‘een privacynachtmerrie’ noemt. Reisgegevens van klanten worden twee jaar lang opgeslagen (voorheen zeven jaar), zonder dat inzichtelijk is wat er met die gegevens wordt gedaan.
Vervolging
In 2011 is De Winter onderwerp van een strafrechtelijk onderzoek voor het blootleggen van zwakheden in de OV-chipkaart en het centrale systeem ervan. Hij werd aangemerkt als verdachte voor het manipuleren van waardekaarten, het voorhanden hebben van middelen om dat te doen en computervredebreuk. Hij riskeerde hiervoor zes jaar gevangenisstraf. Zelf geeft hij aan dat hij als journalist alleen maar de zwakheden van de OV-chipkaart wilde blootleggen en aan de kaak stellen. In het boek vertelt Brenno hoe hij, met financiële en morele steun van PC-Active, aan vervolging wist te ontkomen.
|
Reizen met de NS zit er nog niet aan. Je moet eerst je kaart opwaarderen. En je moet er minstens 20 Euro op storten.
Ik ga een restaurant beginnen. Om te mogen eten moet je eerst een eetchipkaart aanschaffen voor 7,50. Vervolgens moet je geld op m'n rekening storten ter hoogte van een gemiddeld etentje. Wil je met meer mensen komen? Geen probleem. Als iedereen maar z'n eigen kaart heeft en voldoende geld heeft overgemaakt. Na het etentje kijken we wel wat u 'terug' krijgt.
U wilt ook een warme maaltijd? Geen nood. U moet wel eerst uw eetkaart opwaarderen en extra geld storten.
Tijdens het eten kan het overigens zijn dat u van chefkok wisselt. Helaas betaalt u dan opnieuw het in-eet-tarief, want we hebben de keuken nog niet op orde.
Als u voor niets in het restaurant heeft gezeten omdat de ober niet kwam of als de bestelling anderszins de soep in ging dan houden we het geld, maar kunt u wel een formulier invullen. Als u gelijk heeft dan storten we het geld 'terug'. Het blijft immers op onze bankrekening staan.