Na het luisteren heeft de PacketShaper een hele boom opgebouwd van protocollen en in een aantal gevallen de onderdelen daarin. Verder is na deze luisterperiode duidelijk waar het meeste verkeer vandaan komt of waar het naar toe gaat. Zoals gezegd hadden wij daarover al een juiste inschatting en daarom hebben we de hele boom weggegooid en zijn we zelf gaan bouwen. Gelukkig is ook dat vrij eenvoudig, mits u een goed beeld van inkomend en uitgaand verkeer hebt. In ons geval hebben we bijvoorbeeld http-verkeer naar onze webserver en diens antwoorden naar u en onze eigen aanvragen naar andere webservers en hun antwoord. Simpelweg al het http-verkeer een lagere bandbreedte geven kan dus niet, daarmee vertragen wij onze eigen webserver. Vandaar dat we eerst een klasse hebben gemaakt voor het inkomende verkeer naar onze router die de koppeling tussen ons bedrijfsnetwerk en internet verzorgt. Inderdaad inkomend, want het uitgaande verkeer is slechts een fractie daarvan.

Binnen dit object maakten we een drietal stromen, mijn SSH verbinding, http en ftp met daaraan gekoppeld in dezelfde volgorde een prioriteit. Vervolgens zijn we een aantal dingen gaan downloaden, waarbij de volledige 128 kbit/s gebruikt werd. Tijdens deze download hebben we gewoon aan de E-mailgids kunnen werken via onze SSH verbinding, iets wat voorheen onmogelijk was. De PacketShaper werkt dus! Sterker nog het werkt zelfs voor het inkomende verkeer, iets wat we vóór het bestuderen van het TCP/IP protocol onmogelijk hielden…

Na deze succesvolle test besloten we op de proef op de som te nemen. Zoals gezegd werd er regelmatig geklaagd door de surfers dat de internetverbinding zo traag was. Laten we dus eens 64 kbit/s instellen voor het inkomende verkeer en wederom de prioriteitsregels. U ziet het goed, dit is slechts de helft van wat we in de periode met klachten hadden. Het is vergelijkbaar met een enkelkanaals ISDN-verbinding en ongeveer anderhalf keer zoveel als een gewoon analoog 56k6 modem. U zult het misschien niet geloven, maar er is geen klacht gehoord. De downloaders – de veroorzakers van de trage verbinding – hadden niets in de gaten, vooral omdat de downloadtijd heel voorspelbaar is geworden. Voorheen schommelde deze enorm, nu stelde het geheel zich na een paar minuten in en klopte de schatting van de downloadtijd over het algemeen vrij aardig. Naast het afregelen van de bandbreedte zorgt het shapen er ook voor dat het verkeer veel gelijkmatiger wordt. En juist dat is blijkbaar psychologisch een belangrijk gegeven voor hoe de verbinding ervaren wordt. Voorzichtig rondvragen bij de surfers leerde dat de ergste klagers het geheel veel sneller vonden. “Heb je soms de verbinding verdubbeld?” vroeg één van hen achterdochtig. U begrijpt dat wij hem in die waan hebben gelaten J

Tot slot

Uit de bovenstaande praktijktest blijkt dat de ervaren verbindingssnelheid een erg subjectief gegeven is. Door het toevoegen van het principe eerlijk-zullen-we-alles-delen kan de verbinding veel efficiënter gebruikt worden en lijkt alles voor de gebruikers veel sneller. Een 128 kbit/s uitvoering van de PacketShaper kost een slordige twaalfduizend gulden. Dat lijkt veel, maar is met het bovenstaande in gedachten snel terugverdiend. Het uitbreiden naar een 256 kbit/s digistream zou ons achthonderd gulden per maand kosten, en was waarschijnlijk nog niet snel genoeg geweest. Nu zouden wij terugkunnen naar een 64 kbit/s verbinding en dat zou vijfhonderd gulden per maand schelen. In slechts negen maanden tijd zou de PacketShaper zich hebben terugverdiend. Daarbij rekenen wij nog niet eens de tijd die verloren gaat aan klachten over de verbindingssnelheid of het niet kunnen werken omdat men elkaar in de weg zit met verschillende eisen die het werk stellen. Zelfs als bandbreedte in overvloed aanwezig is – bijvoorbeeld bij ISP’s –, worden PacketShapers ingezet. Want de noodzaak om de bandbreedte te regelen is ook hier aanwezig. Vooral omdat bij veel hostingbedrijven wordt afgerekend op de bandbreedte die men wenst. Daarnaast krijgt de netwerkbeheerder als bonus een prima tool in handen om het netwerk in de gaten te houden. Er zijn helaas bedrijven waar alleen naar de kosten van technologie gekeken wordt en niet naar personeelskosten. Een goede netwerkbeheerder met kennis over wat er op zijn netwerk gebeurt moet de PacketShaper binnen een dag voldoende hebben afgeregeld. Als u deze persoon gedurende een langere periode kunt missen, zijn er alternatieven in de vorm van het zelf bouwen van een Linux router.

Vanaf de 2.1.15 kernel is een module aanwezig waarmee u uitgaand verkeer kunt shapen via het shapecfg commando. In de binnenkort uitkomende 2.4 kernel is de nodige shaping functionaliteit ingebouwd, vermoedelijk ook voor inkomend verkeer. Voor de huidige kernels kunt u via [6] software downloaden die eveneens shaping functionaliteit biedt voor beide richtingen. Voordat u echter een apparaat hebt gebouwd met alle beheersgemak en functionaliteit van de PacketShaper, kon u wel eens meer geld kwijt zijn. Om aan te sluiten bij het Linux motto: aan u de vrije keuze!

[1] http://www.ietf.org/rfc/rfc1945.txt

[2] http://www.ietf.org/rfc/rfc2068.txt

[3] http://www.ietf.org/rfc/rfc0793.txt

[4] http://www.ietf.org/rfc/rfc0791.txt

[5] Het Lab, Henk van de Kamer, PC-Active juli/augustus 2000, pag. 28-30

[6] ftp://ftp.systemy.it/pub/develop